Category Archives: Historio

Sociala eksperimento 19-jarcenta nederlanda

Komence de la 19-a jarcento, post la superregado franca regis en Nederlando multa mizero kaj multe da homoj estis reduktataj al almozuleco, eĉ en la urboj la duono da la enloĝantoj estis helpbezonaj.

En 1818 Generalo Johannes van den Bosch starigis ‘Socio de Humaneco’ (nederlanda: Maatschappij van Weldadigheid). En la sudokcidenta parto de la provinco Drenthe, la Socio fondis koloniojn agrikulturajn por provizi homojn per laborado, vivtenado kaj edukado. Ĉi-maniere estiĝas speciala viv-, loĝ- kaj laborsocio kun propraj socialaj aranĝoj, kiuj tiutempe estis extraordinaraj. Ankaŭ propraj fabrikoj, preĝejoj kaj biendomoj estis konstruataj por la pioniroj.
Jam en 1819 (tutlande nur en 1901) edukado estis deviga en la kolonioj kaj ekde 1827 (tutlande nur en 1941) oni disponis pri pormalsanula kaso.
Nuntempe multaj konstruaĵoj de la Socio ankoraŭ estas konservataj en la iamaj kolonioj ‘Frederiksoord’,  ‘Wilhelminaoord’ kaj ‘Boschoord’; dum miaj lasta ferio mi vizitis la regionon, kie mi faras ĉi tiujn fotojn de konservata dometo:

sociala_eksperimento-1 sociala_eksperimento-3 sociala_eksperimento-2